آژانس اتمی از تأسیسات زیرزمینی اصفهان «نگرانتر» است؛ آمریکا ادعای سپاه درباره رادار بحرین را رد کرد – روبیو: نیازی به حمله نیست (۲۳ آبان ۱۴۰۵)
نوشتهٔ تحریریهٔ Omid57.info · انتشار · ۷ دقیقه مطالعه
مرور مطبوعات ایران ۱۳ تا ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ بر پایه الجزیره، The National، CBS News، رویترز، یورونیوز، ایران اینترنشنال، Trend و هەنگاو: گزارش آژانس، تکذیب سنتکام، روبیو، هرمز، دلار و احکام تازه.
در ۲۴ ساعت گذشته (۱۳ تا ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶) دو موضوع خبرهای ایران را شکل داد: گزارش محرمانه تازه آژانس بینالمللی انرژی اتمی که از «نگرانی فزاینده» درباره تأسیسات زیرزمینی غنیسازی در اصفهان حکایت دارد، و تکذیب صریح ادعای سپاه پاسداران درباره نابودی یک رادار آمریکایی در بحرین از سوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام). همزمان مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت فشار اقتصادی بر ایران آنقدر سنگین است که «نیازی به اقدام نظامی» نیست، در حالی که حملات به کشتیها در تنگه هرمز ادامه دارد و دستگاه قضایی در داخل کشور احکام سنگین تازهای علیه منتقدان، طنزپردازان و فعالان صنفی صادر میکند.
پرونده هستهای: آژانس محل تأسیسات اصفهان را نمیداند
به گزارش الجزیره (به نقل از AFP، AP و رویترز)، The National و CBS News، آژانس در گزارشی ۱۳ صفحهای که روز جمعه میان کشورهای عضو در وین توزیع شد، مینویسد از نبود دسترسی به «تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان» (IFEP) بهطور فزایندهای نگران است. ایران این تأسیسات زیرزمینی را در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد، اما بازرسان هنوز نه محل دقیق آن را میدانند، نه وضعیت پادمانیاش را و نه اینکه آیا مواد هستهای در آن هست یا نه. گزارش تأیید نمیکند که آنجا غنیسازی انجام میشود. به نوشته The National به نقل از بلومبرگ، بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی که پیش از حملات ۲۰۲۵ تولید شده بود، همچنان نامعلوم است؛ رافائل گروسی نوشته که «بیش از یک سال» است آژانس پیوستگی اطلاعات خود درباره این ذخایر را از دست داده است. CBS به تصاویر ماهوارهای گزارش سپتامبر اشاره میکند که «رفتوآمد منظم خودرو» را در ورودی تونل نشان میداد. تهران به آژانس گفته است تا زمانی که «تهدیدهای مداوم، صریح و علنی» رئیسجمهور آمریکا ادامه دارد، بازرسیها از سر گرفته نمیشود. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، بر پایبندی ایران به NPT تأکید کرد و حملات آمریکا و اسرائیل را عامل محدود شدن همکاری دانست. محسن رضایی گفته است ایران اجازه نمیدهد «حتی یک ذره» از مواد غنیشده از کشور خارج شود. عباس عراقچی از آژانس و سازمان ملل خواست جایزه ۲۰ میلیون دلاری آمریکا برای اطلاعات درباره برنامه هستهای ایران را محکوم کنند. گروسی از ایران خواسته است دستکم «اقدامات فنی محدود» را برای امکان بازدید بپذیرد.
بحرین و سیریک: ادعای سپاه، تکذیب آمریکا
سپاه روز جمعه به نقل از خبرگزاری فارس اعلام کرد هوافضای آن یک رادار هشدار زودهنگام آمریکا در بحرین را «زده و نابود کرده» است؛ به گفته سپاه این پاسخی به «تجاوز هوایی» به یک دکل مخابراتی در سیریک بود (ایران اینترنشنال، یورونیوز). بحرین مقر ناوگان پنجم آمریکاست. ساعاتی بعد سنتکام، به گزارش Trend، در شبکه ایکس این ادعا را رد کرد و گفت نیروهای آمریکایی دو پهپاد ایرانی را که به سمت بحرین پرتاب شده بودند سرنگون کردهاند و هیچ آسیب یا تلفاتی رخ نداده است. بنابراین روایت مستقل تأییدشده تاکنون فقط این است که پهپادهایی به سوی بحرین فرستاده و رهگیری شدهاند؛ نابودی رادار تأیید نشده است. ماهیت حمله به سیریک نیز همچنان روشن نیست.
واشنگتن: روبیو اقتصاد را جایگزین بمب میداند
مارکو روبیو در سخنرانی در کنوانسیون فدرالیست سوسایتی در واشنگتن گفت به دلیل آنکه «فشار اقتصادی بر رژیم بسیار زیاد است»، نیازی به اقدام نظامی بیشتر نیست؛ به گفته او پیروزی یعنی اینکه ایران «هرگز سلاح هستهای نداشته باشد» (Middle East Eye، ایران اینترنشنال). او هزینه سوخت بالاتر برای آمریکاییها را نیز پذیرفت. به گزارش ایران اینترنشنال به نقل از ABC News، ترامپ قرار است در نشست سهجانبه با ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ در حاشیه اجلاس اپک در شنژن درباره ایران گفتوگو کند. CBS News مینویسد محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، به الجزیره گفته مقامهای آمریکایی از پوتین خواستهاند ایران را به مذاکره مستقیم با واشنگتن ترغیب کند؛ کاخ سفید پاسخ مستقیمی نداد و این ادعا تأیید مستقل ندارد. تهران همچنان از سرگیری مذاکرات رسمی را به رفع تحریمها، پایان محاصره دریایی، آزادسازی داراییها و توقف جنگ «در همه جبههها» مشروط میکند (یورونیوز).
تنگه هرمز و خلیج فارس
به گزارش رویترز (از طریق جروزالم پست)، نیروی دریایی سپاه گفت روز جمعه یک نفتکش حامل LNG در «مسیری غیرمجاز و خطرناک» در تنگه هرمز به مین برخورد کرده است؛ جزئیات کشتی منتشر نشد. صبح شنبه نیز ایران اینترنشنال به نقل از فارس گزارش داد یک نفتکش در شرق تنگه هرمز به مین خورده و آتش گرفته است؛ هنوز روشن نیست این همان حادثه است یا حادثهای تازه. به گزارش رویترز و بر اساس دادههای مؤسسه واشنگتن، دستکم ۱۰ کشتی در ده روز نخست نوامبر هدف قرار گرفتهاند، پس از ۳۷ حمله در اکتبر. خالد خیاری، دستیار دبیرکل سازمان ملل، در شورای امنیت گفت کشتیهای غیرنظامی «نباید هدف باشند». به گفته ایران اینترنشنال، کشورهای خلیج فارس ایران را به شلیک بیش از ۷۰۰۰ موشک و پهپاد علیه خود از فوریه متهم میکنند، عراق درخواست آمریکا برای بستن همه گذرگاههای مرزی با ایران جز دو گذرگاه را «ناممکن» خوانده، و به گزارش کانال ۱۳ و اکسیوس، اسرائیل سناریوهای ازسرگیری جنگ را آماده میکند و نتانیاهو ترامپ را به حمله دوباره ترغیب میکند.
اقتصاد: دلار آزاد بالای ۲.۷ میلیون ریال
بانک مرکزی به گزارش Trend نرخ رسمی دلار را برای ۱۴ نوامبر ۱ میلیون و ۹۱۷ هزار و ۸۲ ریال اعلام کرد، اما در بازار آزاد دلار حدود ۲.۷۱ تا ۲.۷۴ میلیون ریال و یورو حدود ۲.۹۹ تا ۳.۰۲ میلیون ریال معامله میشود؛ سه روز پیش دلار آزاد حدود ۲.۶۰ تا ۲.۶۳ میلیون بود. ایران اینترنشنال به نقل از گزارش ماهانه آژانس بینالمللی انرژی (IEA) مینویسد تولید نفت خام ایران در اکتبر به ۱.۸۶ میلیون بشکه در روز رسیده، ۴۶ درصد کمتر از پیش از جنگ و حتی کمتر از مصرف پالایشگاههای داخلی در دوره پیش از جنگ.
حقوق بشر: زندان برای طنز، معلمان و فعالان محیط زیست
به گزارش هەنگاو، سعید شکیبا، کمدین و بلاگر تهرانی، به دلیل ویدئویی طنز که صدای علی خامنهای را تقلید میکرد، از سوی شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران (قاضی محمدرضا عموزاد) به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» به پنج سال زندان محکوم شد؛ حکم ۱۱ نوامبر به او ابلاغ شده و در زندان تهران بزرگ (فشافویه) است. سه عضو هیئتمدیره کانون صنفی معلمان بوشهر در مجموع به ۱۲ سال و شش ماه زندان محکوم شدند: رضا امانیفر ده سال و یک روز، اصغر حاجب دو سال و رقیه ترابپور شش ماه. شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان این احکام را جرمانگاری فعالیت صنفی خواند. کاوه کردستانی، عکاس و فعال محیط زیست و عضو انجمن سبز چیا، ۱ نوامبر در مریوان بازداشت و پس از نه روز بازجویی به فشافویه منتقل شده است؛ به گفته هەنگاو بدون وکیل و بدون تماس با خانواده. همچنین هەنگاو از اعدام حسین مومنی ۳۲ ساله در زندان بابلسر در ۹ نوامبر به اتهام قتل همسرش خبر میدهد که رسانههای رسمی آن را اعلام نکردهاند. این گزارشها از سوی نهادهای حقوق بشری منتشر شده و امکان راستیآزمایی مستقل آنها وجود ندارد.
ارزیابی تحریریه
خبرهای امروز تصویری دوگانه میدهد. از یک سو واشنگتن با زبان روبیو میگوید محاصره و تحریم جای جنگ را گرفته است؛ از سوی دیگر شلیک پهپاد به سوی بحرین، مینگذاری در هرمز و آمادگی اسرائیل نشان میدهد این «آرامش» شکننده است. گزارش آژانس هستهای مهمترین تحول است: وقتی بازرسان حتی محل یک تأسیسات غنیسازی را نمیدانند و بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا ردیابی نمیشود، بهانه برای حمله دوباره همواره در دسترس است. مقایسه ادعای سپاه با تکذیب سنتکام نیز یادآوری میکند که در این جنگ، بیانیههای رسمی هر دو طرف را باید با احتیاط خواند. هزینه اصلی را مردم ایران میپردازند: دلاری که در سه روز حدود چهار درصد گرانتر شده، تولید نفتی که نصف شده، و دستگاه قضاییای که برای یک ویدئوی طنز پنج سال زندان میدهد و فعالیت صنفی معلمان را جرم امنیتی میشمارد.
منابع
- ایران اینترنشنال – ادعای سپاه درباره رادار بحرین
- ایران اینترنشنال – گزارش زنده ۱۴ نوامبر
- ایران اینترنشنال – افت تولید نفت ایران
- یورونیوز – سپاه و رادار بحرین
- Trend – تکذیب سنتکام
- Trend – نرخ ارز ۱۴ نوامبر
- الجزیره – آژانس خواستار بازگشایی تأسیسات
- The National – نگرانی آژانس از تأسیسات زیرزمینی
- CBS News – گزارش زنده
- Middle East Eye – روبیو
- جروزالم پست (رویترز) – نفتکش و مین
- هەنگاو – حکم سعید شکیبا
- هەنگاو – حکم فعالان صنفی معلمان بوشهر
- هەنگاو – بازداشت کاوه کردستانی
- هەنگاو – اعدام در بابلسر
این مطلب را تحریریهٔ Omid57.info با کمک ابزارهای هوش مصنوعی تهیه کرده است و پس از انتشار بازبینی میشود. نقلقولها کوتاهاند و متن کامل را باید در منبع اصلی خواند.