ترامپ: در صورت توافق، حمله تازه «بسیار بعید» است؛ روبیو خواستههای تهران را غیرواقعبینانه خواند؛ حکمهای اعدام تازه برای معترضان (۱۸ آبان ۱۴۰۵)
نوشتهٔ تحریریهٔ Omid57.info · انتشار · ۷ دقیقه مطالعه
رویترز، الجزیره، ایران اینترنشنال، رادیو فردا، هرانا و ZDF در ۱۸ آبان ۱۴۰۵ (۹ نوامبر ۲۰۲۶): ترامپ و روبیو درباره مذاکره، طرح دو روزه تهران، ادعاها درباره هرمز، اعدامها، سیل و جایزه آزادی در فرانکفورت.
دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ (۹ نوامبر ۲۰۲۶): یک هفته پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، جنگ میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی در وقفهای ناآرام به سر میبرد. دونالد ترامپ میگوید اگر تهران «توافقی بسیار محکم» امضا کند، حملههای تازه «بسیار بعید» است؛ اما مارکو روبیو، وزیر خارجه او، خواستههای ایران را غیرواقعبینانه میخواند. تهران بر «طرح دو روزه» خود پافشاری میکند. در داخل کشور، صدور حکمهای اعدام تازه برای بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، اعدام یک شهروند بلوچ، سیل و تجمع بازنشستگان خبرهای اصلی روز هستند. این مرور بر پایه گزارشهای رویترز، الجزیره، ایران اینترنشنال، رادیو فردا، هرانا، تلویزیون آلمان (ZDF) و جروزالم پست تهیه شده است.
دیپلماسی: هویج و چماق واشینگتن
به گزارش الجزیره و ایران اینترنشنال، ترامپ روز یکشنبه در گفتوگوی تلفنی با سیانان گفت اگر ایران با یک توافق محکم موافقت کند، «بسیار بعید» است که حمله دیگری لازم شود. او در همان حال گفت سه ناو هواپیمابر آمریکا «آماده شلیک» هستند و آمریکا «۳۸ پل» در ایران را زیر نظر دارد که میتواند «به معنای واقعی کلمه در یک ساعت» ویران کند.
مارکو روبیو در فلوریدا و هنگام ورود به نشست وزیران خارجه گروه هفت در فرانسه گفت «نمیگویم در آستانه یک پیشرفت بزرگ هستیم» و برخی خواستههای ایران را «نهتنها غیرقابل قبول، بلکه در مواردی گستاخانه، مضحک و واقعاً غیرواقعبینانه» خواند (الجزیره به نقل از آسوشیتدپرس، ایران اینترنشنال). به گزارش الجزیره، ترامپ قرار بود روز دوشنبه شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، میانجی اصلی، را در کاخ سفید بپذیرد.
تهران: «طرح دو روزه ما سر جایش است»
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز یکشنبه در شبکه ایکس نوشت رأیدهندگان آمریکایی انتخاب خود را کردهاند و اکنون نوبت کاخ سفید است. به گفته او اگر واشینگتن شرطها، از جمله پایان جنگ «در همه جبههها»، را بپذیرد نتیجه خواهد دید؛ وگرنه «رزمندگان آزموده» ایران «جهنم به پا خواهند کرد» (الجزیره). او همچنین گفت میانجیها پس از انتخابات آمریکا چند روز فعالیتی نداشتهاند. به نوشته ایران اینترنشنال، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته تهران پیشنهادی هستهای از راه دوحه فرستاده، اما ادامه گفتوگوها به لغو تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و غرامت جنگ بستگی دارد؛ در حالی که آمریکا میخواهد پرونده هستهای در آغاز گفتوگوها بررسی شود.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، روز دوشنبه گفت ایران «از هر دو جناح سیاسی آمریکا زخم خورده» و پرسید چه چیزِ درخواست توقف تحریم، محاصره دریایی و «جنگ اقتصادی» پیش از مذاکره غیرمنطقی است (وبلاگ زنده ایران اینترنشنال). او همچنین گفت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی چند روز پیش از نیروگاه بوشهر بازدید کردهاند و ایران تعهداتش در برابر آژانس را تعلیق نکرده است. این روایت طرف ایرانی است و تا زمان نگارش این گزارش تأیید عمومی آژانس منتشر نشده بود. به گزارش رادیو فردا و ایران اینترنشنال، ژای جون، فرستاده ویژه چین در امور خاورمیانه، در تهران با علی باقریکنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، دیدار کرد.
تنگه هرمز و منطقه: ادعا در برابر ادعا
نیروی دریایی ایران روز یکشنبه اعلام کرد یک نفتکش در شرق تنگه هرمز به مین دریایی برخورد کرده و آتش گرفته است؛ رویترز (به نقل جروزالم پست) نوشت نتوانسته این خبر را تأیید کند. به گزارش الجزیره، طرف ایرانی مدعی شد سامانه شناسایی کشتی خاموش بوده و در منطقه ممنوعه حرکت میکرده است. سخنگوی سپاه روز دوشنبه پاکسازی مینها از سوی آمریکا را رد کرد و آن را «دروغ محض» خواند (ایران اینترنشنال). رسانههای ایران از انفجار در جزیره قشم و بندرعباس خبر دادند؛ خبرگزاری تسنیم آن را به پرتابه آمریکایی نسبت داد که بهطور مستقل قابل تأیید نیست، و معاون استاندار هرمزگان گفت به زیرساختهای حیاتی آسیبی نرسیده است.
در شمال عراق، شامگاه یکشنبه یک پهپاد به میدان گازی خورمور در اقلیم کردستان اصابت کرد. به گزارش الجزیره، ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ مگاوات برق از مدار خارج شد و بیش از ۷۰ درصد اقلیم بیبرق ماند. مسئول این حمله و ارتباط آن با جنگ ایران روشن نیست.
به گزارش رویترز، قیمت نفت روز دوشنبه پس از اظهارات ترامپ کاهش یافت: نفت برنت ۱٫۷ درصد افت کرد و به ۹۶٫۶۷ دلار رسید؛ این شاخص هفته گذشته ۱۶ درصد سقوط کرده بود. یک تحلیلگر به رویترز گفت بدون پیشرفت واقعی و عادی شدن کشتیرانی در هرمز، «حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک» در قیمت باقی میماند.
اقتصاد و تحریم: پایگاه نفتی در چین؟
ایران اینترنشنال نامهای محرمانه منتسب به حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، تهران کنترل تأسیسات بندری و مخازن ذخیره نفت در چین، از جمله در منطقه نینگبو-ژوشان و استان شاندونگ، را به دست آورده تا نفتکشهای تحریمشده بتوانند به تحویل نفت ادامه دهند. این گزارشی تکمنبعی و متکی بر سندی است که ما امکان راستیآزمایی آن را نداریم؛ پکن و تهران واکنشی نشان ندادهاند.
حقوق بشر: اعدام و حکمهای تازه
رادیو فردا و هرانا گزارش دادند قوه قضاییه روز شنبه ۱۶ آبان محمدعارف شهبخش، شهروند بلوچ، را به اتهام «بغی» و «محاربه» در ارتباط با حمله مسلحانه به پاسگاه قلعهبید خاش اعدام کرد؛ مقامها او را به گروه جیشالعدل مرتبط میدانند. هرانا یادآوری میکند که در گزارش رسمی هیچ اشارهای به دسترسی او به وکیل و روند دادرسی نشده است. رادیو فردا نیز به هشدار اخیر مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل، درباره محاکمههای شتابزده اشاره کرده است.
به گزارش هرانا، محمدمهدی پارسا، ۲۱ ساله و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در اهواز، از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز به اتهام «محاربه» در ارتباط با تخریب یک بانک دولتی به اعدام و در مجموع ۲۰ سال حبس محکوم شده است؛ یک منبع مطلع میگوید او از حق داشتن وکیل تعیینی محروم بوده است. ایران اینترنشنال به نقل از هرانا خبر داد که ابوالفضل صداقت، متین فرنیان و وحید خدریخواه نیز در مشهد به اعدام محکوم شدهاند. پس از اعدام سه معترض در کرج در ۱۷ آبان، شهروندان در پیامهایی به ایران اینترنشنال از اندوه و خشم خود نوشتند.
جامعه: سیل، بازنشستگان، کتابفروشیها
به گزارش ایران اینترنشنال به نقل از مقامهای رسمی، سیل و طوفان چهار کشته و ۱۱ زخمی بر جا گذاشته و راه دسترسی ۱۹۰ روستا، بهویژه در لرستان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر، را قطع کرده است. هرانا به نقل از ایلنا از تجمع بازنشستگان در اهواز، رشت، شوش و تهران و همچنین هشتمین روز اعتصاب رانندگان اتوبوسهای بخش خصوصی در یزد در اعتراض به گرانی لاستیک و روغن خبر داده است. در تهران نیز به گزارش ایران اینترنشنال دو کتابفروشی در خیابان ایرانشهر پس از برخورد با تجمعهای هالووین پلمب شدند.
ایرانیان خارج از کشور: جایزه آزادی در فرانکفورت
تلویزیون ZDF آلمان گزارش داد که شاهزاده رضا پهلوی روز شنبه در کلیسای پاول فرانکفورت جایزه آزادی بنیاد فریدریش ناومان را به نمایندگی از مردم ایران دریافت کرد. همزمان حدود ۲۵ هزار نفر علیه جمهوری اسلامی تظاهرات کردند که به گفته پلیس آرام برگزار شد. ZDF همچنین یادآوری میکند که جایگاه او در میان برخی گروههای ایرانی، زندانیان سیاسی سابق و چند حزب آلمانی محل بحث است.
ارزیابی تحریریه
هر دو طرف پیامهای متناقض میفرستند: ترامپ هم از توافق حرف میزند و هم از ویران کردن پلها، روبیو از خواستههای «مضحک» و عراقچی از «جهنم». مذاکره واقعی به گامهای مشخص نیاز دارد، نه اولتیماتوم. بسیاری از خبرهای خلیج فارس، از مین و نفتکشهای در آتش تا اصابت موشک، هنوز تنها بر روایت یک طرف استوارند و باید با احتیاط خوانده شوند. اما آنچه گروههای مستقل حقوق بشری ثبت میکنند تلخ است: در حالی که نگاه جهان به تنگه هرمز است، دستگاه قضایی پس از دادرسیهای بدون تضمینهای عادلانه به اعدام و صدور حکمهای تازه ادامه میدهد. برای مردم ایران، سیل، تورم و هزینه زندگی به همان اندازه جنگ سنگین است.
منابع
- رویترز (از طریق Business Recorder) – کاهش قیمت نفت پس از سیگنال ترامپ
- رویترز (از طریق جروزالم پست) – ادعای برخورد نفتکش با مین
- الجزیره – تهدید ایران به «به پا کردن جهنم»
- الجزیره / آسوشیتدپرس – روبیو: جنگ نامحبوب اما «ضروری»
- الجزیره – حمله پهپادی به میدان گازی خورمور
- ایران اینترنشنال – وبلاگ زنده (۸ و ۹ نوامبر)
- ایران اینترنشنال – ترامپ و احتمال توافق
- ایران اینترنشنال – تأسیسات نفتی در چین (سند افشاشده)
- ایران اینترنشنال – واکنش شهروندان به اعدامها
- ایران اینترنشنال – سیل و طوفان: چهار کشته
- ایران اینترنشنال – پلمب دو کتابفروشی در تهران
- ZDF – جایزه آزادی و تظاهرات ایرانیان در فرانکفورت (آلمانی)
- رادیو فردا – محمدعارف شهبخش اعدام شد
- هرانا – محمدمهدی پارسا به اعدام محکوم شد
- هرانا – تجمع بازنشستگان و اعتصاب رانندگان اتوبوس یزد
این مطلب را تحریریهٔ Omid57.info با کمک ابزارهای هوش مصنوعی تهیه کرده است و پس از انتشار بازبینی میشود. نقلقولها کوتاهاند و متن کامل را باید در منبع اصلی خواند.